Wormen

Algemeen

Wormen bij honden en katten komen erg veel voor. De lintwormen en spoelwormen die het meeste voorkomen kunnen in de meeste gevallen niet heel veel kwaad. Massale infecties kunnen, zeker bij jonge dieren, zeker wel problemen als diarree of verstoppingen veroorzaken. Er is echter ook gevaar dat mensen, en dan vooral kinderen, een wormeninfectie oplopen door contact met hond of kat. Het is daarom erg belangrijk om wormen bij uw huisdieren te voorkomen. Ze moeten daarom minstens 2x per jaar ontwormd worden. Als ze veel met kinderen in contact komen is 4x per jaar sterk aan te raden. Dus 1x per jaar bij de vaccinatie is écht te weinig.
Pups en kittens moeten vaak ontwormd worden omdat ze via de melk of zelfs al voor de geboorte geïnfecteerd kunnen worden. Ze moeten daarom op een leeftijd van 2, 4, 6 weken en 2, 4, 6 maanden behandeld worden tegen wormen. Vervolgens 2-4x per jaar.
Als dieren mee naar het buitenland gaan is preventie nog veel belangrijker omdat ze in warmere landen (o.a. Frankrijk, Spanje, Italië, …) wormen kunnen oplopen die veel ernstiger zijn: hartwormen, haakwormen.

Lintwormen
Spoelwormen
Haakwormen
Hartwormen
Giardia
Parasietentest


Lintwormen (dipylidium caninum, Taenia spp.)


Stukjes lintworm die met de ontlasting worden uitgescheiden

. .


Volwassen lintwormen (dypilidium caninum)

Er zijn verschillende soorten lintwormen die honden en katten kunnen infecteren. De belangrijksten zijn de dipylidium caninum en verschillende Taenia soorten.
Lintwormen zijn wormen die uit een hele hoop aaneengeschakelde segmentjes bestaan. Zelden zal men een hele lintworm tegenkomen. Alleen de losse segmentjes worden regelmatig teruggevonden. Deze zien er vaak uit als opgedroogde rijstkorreltjes.
Honden en katten worden besmet door het opeten van een tussengastheer die besmet is met in het spierweefsel ingekapselde lintwormen. Deze tussengastheren zijn bv. vlooien (voor dypilidium), muizen, konijnen, runderen, varkens (rauw vlees!). Vervolgens groeien de lintwormen afhankelijk van de soort uit tot wormen van een paar centimeter tot een paar meter. Deze wormen laten regelmatig segmentjes los waarin eieren zitten. Deze worden weer opgegeten door de tussengastheer die op zijn beurt weer besmet is. Een hond of kat eet deze weer op en de cirkel is rond.
Ook mensen (vooral kinderen) kunnen door lintwormeieren besmet worden!!!!
Honden en katten hebben zelf meestal weinig last van lintwormen. Soms treedt er wat irritatie op in de huid rond de anus door gekriebel van wormen.

De behandeling kan gebeuren met de meeste standaard ontwormingstabletten of –pasta’s. Deze moeten 2-4x per jaar worden gegeven. Zeker als de dieren veel contact hebben met kleine kinderen moet er 4x per jaar worden aangehouden. Ook bestaan er injecties die 2x per jaar kunnen worden gegeven. Omdat sommige lintwormen door vlooien worden overgedragen, moet er ook ontvlooid worden. Doe de test om te kijken welke middelen het meest geschikt zijn voor uw hond of kat.

Spoelwormen (Toxacara canis, Toxacara canis, Toxascaris Leonidas)


Volwassen spoelwormen (toxascaris leonidas)

Spoelwormen zijn wormen die zo’n 15 cm lang kunnen worden. Ze hebben een ronde doorsnede en een glad oppervlak.
Honden en katten worden besmet door het eten van eitjes uit de ontlasting van andere honden of katten. Katten (en honden) kunnen ook nog besmet worden door het opeten van een tussengastheer, zoals muizen.
Wanneer een dier besmet is zitten de wormen vooral in de darmen. Soms treden de spoelwormlarven echter uit de darmen komen dan via de lever en de longen weer in de maag terecht. Op deze manier kunnen ze ook in de spieren terecht komen waar ze zich inkapselen. Bij teven en poezen kunnen deze larven geactiveerd worden waardoor ze pups of kittens kunnen besmetten via de melk. Het is bij honden zelfs mogelijk dat de pups besmet worden voordat ze geboren zijn.
Vaak zijn er niet veel symptomen, maar zeker bij jonge dieren kan je soms de volgende dingen opmerken: dikke buikjes, diarree, obstructies, overgeven, hoesten…

Net als bij lintwormen kunnen ook spoelwormen mensen (vooral kinderen) besmetten. Ook hier kunnen de larven door het lichaam circuleren en zich vooral in de lever inkapselen.

De behandeling/preventie moet 2-4x per jaar gebeuren. De meeste ontwormingsmiddelen zijn hier geschikt voor. De bovengenoemde injecties tegen lintworm zijn niet te gebruiken tegen spoelwormen. Wel zijn er een aantal ontvlooiingsmiddelen in de vorm van een pipetje die tegen spoelwormen te gebruiken zijn. In het geval van moeilijke katten die geen pilletjes willen inslikken is deze met de ontwormingsinjectie te combineren (spoelworm+lintworm). Doe de test om te kijken welke middelen het meest geschikt zijn voor uw hond of kat.

Haakworm (Ancylostoma spp., Uncinaria spp.)


De scherpe "tanden" van een haakworm (ancylostoma)

Ook de haakworm is vooral een darmbewoner. Er zijn soorten die in Nederland voorkomen (Uncinaria) en soorten die hogere temperaturen nodig hebben (Ancylostoma), zoals dat in Zuideuropa het geval is.
De larven van de haakwormen komen het lichaam binnen doordat ze worden opgegeten (ontlasting, moedermelk) of ze dringen door de huid naar binnen (vooral de Zuideuropese soorten).
In de darmen kunnen vooral de Zuideuropese soorten ernstige schade veroorzaken. Met hun stevige kaken (zie afbeelding) kunnen ze stukken slijmvlies afbijten. Dit leidt tot bloedingen wat zich uit in bloederige of hele donkere diarree. In ergere gevallen zal er zelf bloedarmoede en erge vermagering optreden.

Behandeling en preventie kan worden uitgevoerd met de meeste standaard ontwormingsproducten. Zeker als de hond naar het buitenland gaat moet er een preventieve behandeld ingesteld worden. Dus goed bij terugkomst van vakantie ontwormen. Doe de test om te kijken welke middelen het meest geschikt zijn voor uw hond of kat.

Hartworm(dirofilaria immitis)


Volwassen hartwormen in een bloedstolsel

Ook de hartworm komt (tot nog toe) alleen in het zuiden voor. Zowel honden als katten kunnen worden besmet. De wormen hebben echter de neiging om meer naar het noorden te trekken. De eerste infecties worden al halverwege Frankrijk gezien. Het zijn wormen die door bloedzuigende muggen worden overgedragen. De larven die via het muggenspeeksel in het bloed terecht komen zullen naar de grote longslagaders trekken en daar uitgroeien tot volwassen wormen van 15-30 cm. In erge gevallen zitten ze ook nog in het hart. Uiteindelijk leidt dit tot bloedvatbeschadigingen, longontstekingen en hartproblemen. De hond of kat gaat hoesten (soms met bloed), krijgt het benauwd, dikke buik met vocht, …
De eerste symptomen van de ziekte kunnen vaak starten nadat het dier alweer een half jaar tot een jaar terug is in Nederland.
De behandeling van hartworm is erg moeilijk en gevaarlijk. Als er een middel wordt gegeven die de volwassen wormen in de bloedvaten doodt, dan kunnen er ernstige verstoppingen van de bloedvaten optreden. Zo kan er acuut sterfte van de hond of kat optreden.
Het is dus erg belangrijk om erge infecties te voorkomen. De jonge larven die in het bloed komen kunnen zonder problemen gedood worden. Als u korter dan 4 weken op vakantie gaat, is het voldoende om na de vakantie te ontwormen met een middel dat ook hartwormen doodt (dit is bij de meeste ontwormingen NIET het geval), gevolgd door een behandeling een maand later. Gaat u langer dan 4 weken op vakantie dan moet er op vakantie élke 4 weken worden behandeld én bij thuiskomst nog een keer. Ook zijn er een paar ontvlooiingsmiddelen op de markt (stronghold, advocate) die ook tegen hartworm werken. Doe de test om te kijken welke middelen het meest geschikt zijn voor uw hond of kat.

Giardia

Hoewel giardia geen worm is, moet hij toch even vernoemd worden. Het is een eencellige darmparasiet die ook regelmatig voorkomt. Soms kunnen ze langdurig diarree veroorzaken met vermagering en soms braken.
De meeste ontwormingsmiddelen pakken geen giardia. Een enkele (fenbendazole, albendazole) doet dit wel. Ook zijn er middelen die het vrij specifiek aanpakken (metronidazole).

Behandeling, de parasietentest

Omdat er veel soorten middelen bestaan tegen de verschillende soorten parasieten (wormen, vlooien, teken, ...) bestaat er ook niet één standaardmiddel. Doe de test om te kijken welk middel het meest geschikt is voor uw hond of kat.

 

home

 

F.Loonstra © 2005